شاهرخى رايج بود . به علاوه ، تنكه تيمورى با وزن يك مثقال با طلا نيز ضرب شد ( گرچه كمياب بود ) و تنكه طلا نام داشت . در ايام بعد اين سكه نام طلا به خود گرفت كه سكه رايج طلاى خانان اوزبك در بخارا ، خيوه و خوقند بود « 1 » . حتى در دوره تيمورى هم سكه‌هاى مختلف رايج در جريان بود . شواهدى درباره وجود سكه‌هاى زير از سال 844 / 1440 در دست است : در ماوراء النهر دينار كپكى نقره با وزن 8 گرم . در غرب ايران بيش از سه نوع دينار رايج موجود بود كه رابطه آنها با دينار كپكى شناخته شده است يعنى دينار بغداد و يا شيراز ، دينار عراقى ، و دينار تبريز . به ظاهر دينار عراقى را مستقيما مىتوان از دينار رايج متقدم تبريز پيگيرى كرد و حال آنكه دينار تبريزى قرن نهم / پانزدهم براى نخستين‌بار در زمان تيموريان ظاهر شد . در آن زمان رابطه بين اين چهار نوع دينار نقره رايج به قرار زير بود : يك دينار كپكى معادل با سه دينار بغدادى ( يا شيرازى ) ، شش دينار عراقى و نه دينار تبريزى بود . از اينجاست كه مىتوان متوسط اوزان زير را به دينارهاى مختلف ارائه داد : دينار بغدادى يا شيرازى - حدود 7 / 2 گرم ؛ دينار عراقى - حدود 35 / 1 گرم ؛ دينار تبريزى - حدود 9 / 0 گرم « 2 » . اطلاعاتى از حوالى سال 1440 م . در دست است كه تكان‌دهنده است : اشاره شده كه دو دينار كپكى معادل با يك تنكه بود « 3 » . اين مسأله در نظر اول مغاير با اين اشاره ماست كه در زمان شاهرخ تنكه‌اى به وزن 72 / 4 گرم ضرب شد . احتمال دارد كه دست‌كم در شرق ايران و ماوراء النهر ضمن اينكه نام سابق الذكر سكه شاهرخى در مورد سكه‌هاى كوچكتر بالا به كار مىرفته ، تنكه در خصوص سكه‌هاى ديگر استفاده مىشده است . جريان مشابه را مىتوان در ايام آق قويونلوها در شرق آناتولى مشاهده كرد كه اصطلاح تنكه و شاهرخى به سكه‌هاى متفاوتى اشاره داشته است « 4 » . در قلمرو لار نيز در ايام بعد يك نوع واحد پولى به نام تنكه موجود بود ، ولى اين نوع سكه نمىتوانست بر سكه بزرگترى به نام لارى غلبه كند كه باز با عنوان تنكه شهرت داشته است ( به مطالب پايين رجوع كنيد ) . دينار رايج ايران در نيمه دوم قرن نهم / پانزدهم به زوال سريع و باورنكردنى دچار شد . طبق نوشته هينتس ، يك تومان عراقى يعنى ده هزار دينار در سال 1440 م . براساس عيار طلا 3250 مارك طلاى آلمان با عيار پيش از جنگ ارزش داشت ( به مطالب پايين رجوع كنيد ) . دوازده سال بعد ارزش تومان عراقى به 1200 مارك طلا رسيد . در زمان صفويان يگانه پول رايج دينار عراقى

--> ( 1 ) - شروتر ، صص 680 ، 694 ؛ درباره سكه شاهرخى نگاه كنيد به : TMEN ، جلد 2 ، ص 555 . ( 2 ) - هينتس ، در مجله Oriens ، جلد 10 ( 1957 م . ) ، ص 369 . ( 3 ) - همان منبع ، و « S teuerinschriften » ، ص 762 . ( 4 ) - بركان ، « عثمانلى دورنده » ، صص 100 به بعد ، 187 .